مندلی یا اندنوت برای رفرنس دهی پروپوزال

⏱ زمان مطالعه: 14 دقیقه

نگارش پروپوزال دانشگاهی مستلزم سازمان‌دهی دقیق ادعاها، فرضیه‌ها و مستندسازی پیشینه پژوهش بر پایه مقالات معتبر است. عدم دقت در استناددهی یا ناهماهنگی در قالب‌های ارجاع‌نویسی، یکی از عوامل اصلی بازگشت پروپوزال توسط اساتید راهنما و داوران تحصیلات تکمیلی به شمار می‌رود. پژوهشگران در شروع تدوین پروپوزال میان دو ابزار قدرتمند استناددهی، یعنی مندلی (Mendeley) و اندنوت (EndNote)، دچار تردید می‌شوند. هر دو نرم‌افزار برای مدیریت اسناد، ثبت ارجاعات درون‌متنی و ایجاد خودکار کتاب‌نامه طراحی شده‌اند، اما تفاوت‌های بنیادین در معماری داده، نحوه پردازش زبان فارسی، انعطاف‌پذیری در تغییر شیوه‌نامه‌ها و نوع یکپارچگی با نرم‌افزارهای پردازش متن نظیر مایکروسافت ورد دارند.

اهمیت انتخاب ابزار مناسب رفرنس‌دهی در گام نخست تدوین پروپوزال

پروپوزال طرح اولیه و اسکلت اصلی پایان‌نامه یا رساله است. اشتباه در پیاده‌سازی زیرساخت رفرنس‌دهی در این مرحله، بار کاری طاقت‌فرسایی در فاز نگارش رساله تحمیل می‌کند. چنانچه پژوهشگر در پروپوزال از ابزاری نامناسب با رشته، نوع زبان و ساختار دانشگاهی خود استفاده کند، تبدیل ده‌ها منبع در زمان نگارش فصول پایان‌نامه به کاری فرساینده تبدیل خواهد شد.

مکانیزم مدیریت استنادها در نرم‌افزارهای رفرنس‌دهی بر پایگاه داده‌های رابطه‌ای مبتنی است. داده‌های توصیفی نظیر نام نویسنده، عنوان مقاله، نام ژورنال، سال انتشار و شناسه‌های دیجیتال (مانند DOI) به صورت ابرداده یا متادیتا ذخیره شده و از طریق یک فیلد کدنویسی‌شده وارد فایل ورد می‌شوند. تصمیم‌گیری میان این دو ابزار بر اساس فاکتورهایی نظیر زبان منابع مورد استفاده، میزان همکاری تیمی با استاد راهنما، هزینه دسترسی و پایداری سیستم انجام می‌گیرد. به عنوان مثال، اگر پروپوزال شما شامل ۸۰ درصد منبع فارسی از پایگاه‌های داخلی نظیر مگیران، نورمگز و ایران‌داک باشد، شرایط استناددهی با پروپوزالی که تماماً بر پایگاه‌های ساینس‌دایرکت و اسکوپوس تمرکز دارد یکسان نیست.

اشتباه متداول دانشجویان، شروع ارجاع‌نویسی دستی یا تغییر مداوم نرم‌افزار در اواسط پروژه است که منجر به خراب شدن پیوندهای فیلدی در ورد می‌شود. برای بررسی عملی درستی ساختار، پیش از ورود به فاز نگارش اصلی، باید دست‌کم پنج منبع فرضی با فرمت‌های مختلف (مقاله فارسی، مقاله انگلیسی، کتاب و کنفرانس) را در نرم‌افزار منتخب ثبت کرده و نحوه خروجی‌گیری آن را در قالب پروپوزال دانشگاه تست کنید.

مقایسه پشتیبانی از منابع فارسی و تنظیم متون راست‌به‌چپ (RTL)

چالش‌برانگیزترین بخش استناددهی در پروپوزال‌های دانشگاه‌های ایران، تنظیم منابع فارسی و همگام‌سازی آن‌ها با قواعد نگارش فارسی، رعایت نیم‌فاصله‌ها و تفکیک عباراتی مانند «و همکاران» از «et al.» است. این بخش بیشترین زمان اصلاح ساختاری پروپوزال را به خود اختصاص می‌دهد.

راهنمای جامع این موضوع: نگارش پروپوزال

نرم‌افزار اندنوت به لطف ساختار سنتی و موتور پردازش متنی عمیق‌تر، امکان ویرایش سفارشی و مستقیم استایل‌ها (Output Styles) را از طریق منوی اختصاصی فراهم می‌سازد. در اندنوت می‌توان فیلدهای جداگانه‌ای تعریف کرد یا استایل‌های ویژه‌ای نظیر نگارش فارسی APA 7 یا شیوه‌نامه دانشگاه تهران ایجاد نمود تا نام‌های فارسی با چینش راست‌به‌چپ و علائم سجاوندی متناسب ظاهر شوند. در مقابل، مندلی از موتور سبک‌دهی زبان استناد (CSL یا Citation Style Language) بهره می‌برد. مندلی به خودی خود زبان فارسی را به خوبی تشخیص نمی‌دهد و ترکیب متن فارسی و انگلیسی در افزونه ورد مندلی گاهی باعث به هم ریختن چینش پرانتزها، ویرگول‌های معکوس و جابه‌جایی اسامی نویسندگان می‌شود.

شرط تصمیم‌گیری در این بخش بسیار روشن است: اگر پروپوزال شما نیازمند ثبت منابع فارسی متعدد در کنار منابع انگلیسی است و دانشگاه تفکیک سرفصل کتاب‌نامه به دو بخش فارسی و انگلیسی را الزامی کرده، اندنوت کارایی پایدارتری نشان می‌دهد. برای نمونه، فرض کنید مقاله‌ای با عنوان فرضی «بررسی رویکردهای نوین بازاریابی داده‌محور» نوشته «احمدی و همکاران» دارید؛ در مندلی برای تغییر «et al.» به «و همکاران» بدون تأثیر بر منابع انگلیسی، نیازمند دستکاری کدهای CSL یا استفاده از راهکارهای پس‌پردازش خواهید بود، در حالی که در اندنوت می‌توان با تکنیک برچسب‌گذاری فیلدها و استایل‌های دوگانه، خروجی بدون ایرادی دریافت کرد.

اشتباه رایج در این حوزه، تایپ دستی منابع فارسی درون نرم‌افزار بدون توجه به یونیکد و جهت نویسه‌ها است که به شکسته شدن متن در خروجی می‌انجامد. ارزیابی این بخش با درج یک منبع با سه نویسنده فارسی و بررسی صحت توالی ویرگول و عبارت «و همکاران» در فایل خروجی مشخص می‌شود.

تفاوت رابط کاربری، سرعت عملکرد و سهولت استفاده

تجربه کاربری و شیب یادگیری یکی از عوامل تعیین‌کننده در سرعت آماده‌سازی پروپوزال است. دانشجو معمولاً با محدودیت زمانی برای ارائه پروپوزال در موعد مصوب شورای گروه مواجه است، بنابراین ابزاری که یادگیری سریع‌تری داشته باشد اولویت پیدا می‌کند.

مقایسه‌ی مرتبط: پروپوزال کمی بهتر است یا کیفی

مندلی (به‌ویژه نسخه Mendeley Reference Manager) رابط کاربری مدرن، خلوت، ساده و چشم‌نوازی دارد. اینترفیس آن مبتنی بر فریم‌ورک‌های وب طراحی شده و کاربر ظرف کمتر از چند ساعت می‌تواند تمام بخش‌های کلیدی شامل افزودن سند، پوشه‌بندی و افزونه کروم را فرابگیرد. قابلیت کشیدن و رها کردن (Drag and Drop) فایل‌های پی‌دی‌اف در مندلی بسیار روان عمل می‌کند. در نقطه مقابل، اندنوت با ظاهر کلاسیک، آیکون‌های متراکم و منوهای چندلایه شباهت زیادی به نرم‌افزارهای دهه گذشته دارد. اندنوت امکانات بسیار فراوانی در پنجره اصلی ارائه می‌دهد که در ابتدا ممکن است برای پژوهشگر گیج‌کننده باشد و نیاز به مطالعه راهنما یا آموزش دارد.

از منظر سرعت بارگذاری، نسخه دسکتاپ اندنوت با فایل‌های حجیم و کتابخانه‌های چند هزار منبعی سریع‌تر و پایدارتر کار می‌کند زیرا کاملاً آفلاین اجرا می‌شود. مندلی جدید وابسته به اتصال به اینترنت و ارتباط با سرورهای الزویر است که در صورت اختلال اینترنت در داخل کشور، سرعت سینک شدن و نمایش تغییرات با کندی روبه‌رو می‌شود.

اگر کاربر به دنبال ورود بی‌دردسر داده‌ها بدون نیاز به یادگیری تنظیمات پیشرفته است، مندلی انتخاب اول است. اما اگر قصد مدیریت ساختاریافته صدها منبع برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری با سرعت پاسخ‌دهی بالای سیستم دارید، اندنوت ساختار قدرتمندتری عرضه می‌کند. خطای شایع در اینجا، نصب نسخه وب مندلی بدون در نظر گرفتن قطعی‌های موقت شبکه هنگام نگارش پیش‌نویس پروپوزال در ساعات پایانی مهلت تحویل است.

مدیریت کتابخانه، استخراج متادیتا و سازمان‌دهی فایل‌های PDF

بخش عمده‌ای از زمان محقق صرف جمع‌آوری مقالات و پیشینه‌های پژوهشی می‌شود. اینکه نرم‌افزار چگونه اطلاعات توصیفی فایل‌های دانلود شده را شناسایی و سازمان‌دهی می‌کند، تأثیر شگرفی بر بهره‌وری دارد.

بیشتر بخوانید: فرمت پروپوزال استاندارد وزارت علوم

مکانیزم استخراج خودکار متادیتا در مندلی به واسطه پایگاه داده یکپارچه الزویر و ابزار Mendeley Web Importer بی‌نظیر عمل می‌کند. به محض انداختن فایل PDF مقاله به داخل مندلی، نرم‌افزار شناسه دیجیتال سند (DOI) را اسکن کرده و تمام جزییات را با دقت پر می‌کند. همچنین نمایشگر داخلی PDF مندلی، امکان هایلایت‌گذاری، یادداشت‌برداری حاشیه‌ای و جستجوی کامل در متن اسناد را به شکلی کاربرپسند عرضه می‌دارد. اندنوت نیز ابزار PDF Auto-Import Folder و جستجوی آنلاین را در اختیار دارد، اما فرآیند استخراج مشخصات از فایل‌های بدون شناسه استاندارد یا مقالات قدیمی در آن با خطای بیشتری همراه است.

• سازمان‌دهی در مندلی: دسته‌بندی پوشه‌ای منعطف، قابلیت برچسب‌گذاری چندگانه (Tags)، فیلتر سریع بر اساس نام نویسنده یا ژورنال و ابزار خوانش متمرکز یادداشت‌ها.
• سازمان‌دهی در اندنوت: ساخت گروه‌های هوشمند (Smart Groups) بر پایه شروط منطقی (مانند سال انتشار بالای ۲۰۲۲ با کلمه کلیدی مشخص)، امکان امتیازدهی به مقالات و سیستم پیشرفته غربالگری تکراری‌ها (Find Duplicates).

اشتباه مرسوم این است که پژوهشگر بدون چک کردن متادیتای استخراج‌شده، اقدام به ارجاع‌دهی می‌کند. اگر متادیتای مقاله‌ای ناقص استخراج شده باشد، در پروپوزال نام مجله یا شماره صفحه جا افتاده و کیفیت علمی کار زیر سوال می‌رود. به عنوان تست کنترل کیفی، همیشه باید متادیتای استخراج شده ۱۰ پی‌دی‌اف اول را با صفحه اول مقاله مطابقت دهید.

پلاگین ورد، ویرایش استایل‌های استنادی و هماهنگی با فرمت دانشگاه

اتصال بدون قطعی با نرم‌افزار مایکروسافت ورد، شاهرگ اصلی هر برنامه رفرنس‌نویسی است. هنگامی که یک فصل پروپوزال شامل بیش از پنجاه ارجاع درون‌متنی و یک فهرست کتاب‌نامه پایان فصل است، هرگونه نقص در افزونه ورد منجر به اتلاف وقت شدید خواهد شد.

افزونه EndNote Cite While You Write (CWYW) یکی از کهنه‌کارترین و قابل‌اعتمادترین پلاگین‌های نرم‌افزاری ورد است. این افزونه به کاربر اجازه می‌دهد همگام با تایپ متن، منابع را وارد، حذف، یا ادغام کند. مهم‌ترین مزیت آن، امکان شخصی‌سازی عمیق هر فاکتور درون‌متنی (مانند حذف نام نویسنده و نگه‌داشتن سال) و ویرایش بی‌نقص کتاب‌نامه انتهایی است. در طرف دیگر، Mendeley Cite به صورت یک افزونه ابری مبتنی بر مایکروسافت آفیس ارائه می‌شود. این رویکرد به معنای نیاز دائمی به اتصال اینترنت برای برخی پردازش‌ها است و در نسخه‌های آفیس غیراستاندارد یا سیستم‌های قدیمی گاهی با خطای بارگذاری مواجه می‌شود.

در پروپوزال‌های پژوهشی با فرمت دانشگاهی سفت و سخت، تغییرات جزیی در شیوه‌نامه‌ها الزامی است. مثلاً ممکن است دانشگاه شیوه‌نامه APA ویرایش هفتم را بخواهد اما تأکید کند که اسامی در کتاب‌نامه با حروف درشت تایپ نشوند. در اندنوت با ویرایش مستقیم Style این کار طی چند ثانیه با ذخیره یک فایل .ens محقق می‌شود. در مندلی، تغییر دادن فایل‌های استایل نیازمند ورود به ویرایشگر CSL به آدرس اینترنتی مربوطه و ویرایش متغیرهای XML است که برای بسیاری از کاربران دشوار و زمان‌بر خواهد بود.

مطلب مرتبط: کاور لتر مقاله چیست و چگونه نوشته میشود

کار گروهی، اشتراک‌گذاری مراجع با اساتید و دسترسی ابری

فرآیند تدوین پروپوزال معمولاً تعاملی میان دانشجو، استاد راهنما و استاد مشاور است. مراجع استفاده‌شده باید به سادگی در دسترس اعضای گروه قرار گیرند تا صحت گزاره‌ها بررسی شود.

مندلی از ابتدا بر پایه مفهوم شبکه اجتماعی دانشگاهی پایه‌ریزی شد. ساخت گروه‌های خصوصی و به اشتراک‌گذاری کامل پوشه‌ای از اسناد حاوی هایلایت‌ها و یادداشت‌های پژوهشگر در مندلی بسیار یکپارچه است. کاربر با داشتن یک اکانت رایگان می‌تواند کتابخانه خود را در نسخه وب مشاهده کند و از فضای ابری اختصاصی (۲ گیگابایت رایگان) بهره ببرد. بنابراین اگر استاد راهنمای شما ترجیح می‌دهد فایل کتابخانه را از طریق اینترنت بررسی کند یا در پروژه‌ای تیمی مشارکت دارید، مندلی انعطاف بالایی دارد.

اندنوت نیز قابلیت اشتراک‌گذاری دارد، اما مکانیزم آن از طریق ایجاد کتابخانه تحت وب EndNote Online و اتصال آن به نسخه دسکتاپ پیاده‌سازی شده است. کار با این قابلیت نیازمند فعال‌سازی حساب، مدیریت سطوح دسترسی (Read-only یا Read & Write) و همگام‌سازی است که نسبت به راحتی ساخت یک پوشه اشتراکی در مندلی، قدری پیچیده‌تر است. با این حال، اندنوت در نسخه ۲۱ قابلیت بازگردانی نسخه‌های قبلی اسناد و ردگیری تغییرات ایجادشده توسط همکاران را توسعه داده که برای پروژه‌های طولانی بسیار مفید است.

هزینه، دسترسی، نسخه کرک‌شده و خطرات پایداری اطلاعات

هزینه دستیابی و میزان اتکا به نرم‌افزار، پارامتر دیگری در تصمیم‌گیری پژوهشگران داخلی است. عدم بررسی این مقوله ممکن است به از بین رفتن دسترسی به فایل‌ها در حین کار منجر گردد.

مطلب مرتبط: سفارش اصلاحیه داوری پایان نامه

مندلی یک نرم‌افزار فری‌میوم (Freemium) تحت مالکیت ناشر بین‌المللی الزویر است. ثبت‌نام و استفاده از تمام قابلیت‌های اصلی آن، از جمله دانلود نرم‌افزار دسکتاپ و افزونه‌های مربوطه، کاملاً رایگان است. کاربر نیازی به فعال‌ساز، کرک یا پرداخت ارزی ندارد. اما اندنوت متعلق به شرکت کلاریویت (Clarivate) است و یک نرم‌افزار تجاری گران‌قیمت به شمار می‌رود. بیشتر پژوهشگران در ایران ناگزیر از نسخه‌های کرک‌شده اندنوت استفاده می‌کنند.

استفاده از نسخه‌های کرک‌شده اندنوت دو ریسک اساسی دارد: اول، خطر اختلال در همگام‌سازی ابری و مسدود شدن احتمالی حساب کلاریویت؛ دوم، تداخل نرم‌افزاری با بروزرسانی‌های ویندوز یا مایکروسافت ورد که می‌تواند موجب خطای باز نشدن لایبرری شود. البته فایل دیتابیس محلی اندنوت (با پسوند .enl به همراه پوشه .data) به راحتی قابل جابه‌جایی روی فلش‌مموری و تهیه نسخه پشتیبان آفلاین است. برعکس، مندلی جدید وابستگی غیرقابل انکاری به ورود موفقیت‌آمیز به اکانت آنلاین دارد و در صورت عدم برقراری ارتباط با سرورها، گاهی ورود به برنامه ممکن نیست.

نحوه انتقال منابع از مندلی به اندنوت و برعکس

یکی از پرسش‌های متداول این است که آیا در صورت پشیمانی در اواسط نگارش پروپوزال، می‌توان اطلاعات را بدون وارد کردن مجدد منتقل کرد؟ پاسخ مثبت است، مشروط بر اینکه مسیر استاندارد خروجی‌گیری رعایت شود.

برای مهاجرت از مندلی به اندنوت، نیازی به تایپ مجدد مقالات نیست. فرمت RIS فرمت تبادل استاندارد متادیتای کتاب‌شناختی در تمامی نرم‌افزارهای جهان است. برای انتقال کافی است مراحل زیر را به ترتیب طی کنید:

مطلب مرتبط: چرا پروپوزال رد میشود

1. در نرم‌افزار مندلی، تمام مراجع مورد نظر یا پوشه مربوط به پروپوزال را انتخاب کنید (با کلید میانبر Ctrl + A).
2. از منوی File روی گزینه Export All یا Export Selected رفته و فرمت ذخیره‌سازی را RIS (*.ris) انتخاب کنید.
3. فایل به دست آمده را در یک مسیر مشخص با نام مشخص ذخیره نمایید.
4. نرم‌افزار اندنوت را باز کرده و لایبرری جدیدی بسازید یا لایبرری موجود را باز کنید.
5. از منوی File گزینه Import و سپس File را انتخاب کنید.
6. در پنجره باز شده، فایل RIS ذخیره‌شده را مشخص کنید و مهم‌تر از همه، گزینه Import Option را دقیقاً روی Reference Manager (RIS) قرار دهید.

برای انتقال از اندنوت به مندلی نیز همین رویه به شکل معکوس انجام می‌شود: خروجی در اندنوت با فرمت RIS Export یا XML گرفته شده و در مندلی از طریق منوی Add New و سپس Import Library وارد می‌گردد. اشتباه شایع پژوهشگران این است که گمان می‌کنند فایل‌های ارجاع‌دهی‌شده درون سند ورد نیز خودبه‌خود با نرم‌افزار جدید متصل می‌شوند. در نظر داشته باشید که کدهای میدانی متنی نرم‌افزارها با یکدیگر همخوانی ندارند و پس از مهاجرت، ارجاعات درون ورد باید با افزونه جدید بازنویسی شوند، گرچه کتابخانه اصلی مراجع سالم منتقل شده است.

جدول مقایسه جامع مندلی و اندنوت برای رفرنس‌دهی پروپوزال

بررسی شاخص‌های تعیین‌کننده به صورت تطبیقی، تصمیم‌گیری را برای انتخاب ابزار مرجع‌نویسی پروپوزال شفاف می‌کند.

معیار ارزیابی	نرم‌افزار مندلی (Mendeley)	نرم‌افزار اندنوت (EndNote)
مدل دسترسی و هزینه	کاملاً رایگان (مالکیت الزویر)	تجاری (نیازمند خرید لایسنس یا استفاده از کرک)
مدیریت منابع فارسی	ضعیف‌تر (وابستگی به CSL و دشواری رفع تداخل RTL)	بسیار قوی و قابل سفارشی‌سازی برای استایل‌های دانشگاهی ایران
سهولت یادگیری و رابط کاربری	مدرن، بصری، بدون پیچیدگی و یادگیری بسیار سریع	کلاسیک، پیچیده با منوهای متعدد و نیازمند آموزش
استخراج خودکار اطلاعات از PDF	فوق‌العاده سریع و دقیق بر اساس DOI و وب سرور الزویر	خوب، اما با خطای بیشتر در فایل‌های قدیمی یا بدون DOI استاندارد
پایداری عملکرد آفلاین	متوسط (وابستگی فزاینده نسخه جدید به سینک آنلاین)	عالی (تمام داده‌ها و فایل‌ها بدون نیاز به اینترنت در دسترس هستند)
سفارشی‌سازی سبک ارجاع‌نویسی	از طریق کدهای CSL آنلاین و نسبتاً پیچیده	محیط ویرایشگر مستقیم، عمیق و کارآمد داخلی (Output Styles)
پلاگین ورد	افزونه Mendeley Cite (مبتنی بر استور آفیس)	افزونه یکپارچه و قدیمی CWYW با ثبات بالا

معیارهای تصمیم‌گیری: چه زمانی اندنوت و چه زمانی مندلی مناسب‌تر است؟

برای اتخاذ تصمیم نهایی، کافی است شرایط خود را با وضعیت‌های زیر تطبیق دهید:

مندلی برای شما انتخاب ایده‌آل است اگر:

مطلب مرتبط: قوانین حذف رفرنس از درصد همانندی

• بیش از نود درصد منابع پروپوزال شما مقالات ژورنال‌های معتبر لاتین هستند که دارای شناسه DOI معتبر می‌باشند.
• فرمت ارجاع‌دهی دانشگاه شما یکی از استایل‌های استاندارد جهانی مانند APA، IEEE، Vancouver یا Harvard بوده و نیاز به تغییرات سفارشی بومی ندارد.
• نمی‌خواهید درگیر مسائل مربوط به کرک نرم‌افزار و خطاهای رجیستری ویندوز شوید.
• علاقه‌مندید مقالات پی‌دی‌اف را درون خود نرم‌افزار مطالعه و یادداشت‌نویسی کنید.

اندنوت برای شما الزامی و کارآمدتر است اگر:

• رشته تحصیلی شما علوم انسانی، حقوق، ادبیات یا مباحثی است که بخش عمده منابع آن کتاب‌ها و مقالات فارسی با شیوه‌نامه‌های خاص هستند.
• دانشگاه یا دانشکده شما فرمت رفرنس‌دهی دستکاری‌شده‌ای دارد که در کتابخانه‌های پیش‌فرض هیچ نرم‌افزاری وجود ندارد و باید یک استایل را از پایه ویرایش کنید.
• استاد راهنمای شما تسلط کامل روی اندنوت دارد و اصلاحات پروپوزال را با فایل لایبرری .enl رد و بدل می‌کند.
• تمایل دارید تمام کار بدون کوچک‌ترین اتکا به سرورهای خارجی و کاملاً به صورت آفلاین روی رایانه شخصی انجام پذیرد.

سوالات متداول

برای رفرنس‌دهی فارسی اندنوت بهتر است یا مندلی؟

اندنوت به دلیل امکانات دستکاری دقیق استایل‌ها و کنترل بهتر بر جهت متن و کلمات تخصصی فارسی، گزینه مناسب‌تری برای منابع فارسی است. مندلی در هماهنگ‌سازی حروف‌چینی راست‌به‌چپ و جایگزینی اتوماتیک قواعدی مانند «و همکاران» ضعف‌های ساختاری دارد که اصلاح آن مستلزم کار دستی فراوان در خروجی نهایی ورد است.

آیا می‌توان در یک فایل پروپوزال به صورت همزمان از هر دو نرم‌افزار استفاده کرد؟

خیر. استفاده همزمان از دو افزونه مندلی و اندنوت در یک فایل ورد باعث تداخل فیلدهای متنی نرم‌افزار، به هم ریختگی فهرست منابع و حتی کرش کردن ناگهانی ورد می‌شود. باید پیش از نوشتن پروپوزال تنها یک نرم‌افزار را انتخاب کرده و افزونه دیگری را غیرفعال نمایید.

آیا تغییر نسخه مایکروسافت ورد روی کارایی افزونه‌ها اثر می‌گذارد؟

بله. افزونه جدید مندلی (Mendeley Cite) تنها روی آفیس ۲۰۱۶ به بعد و نسخه‌های به‌روز ۳۶۵ نصب می‌شود، در حالی که اندنوت از نسخه‌های قدیمی‌تر آفیس نیز از طریق فایل نصب مستقل پشتیبانی می‌کند.

در صورت تبدیل ارجاعات به متن معمولی (Plain Text) امکان ویرایش مجدد وجود دارد؟

خیر. قابلیت Convert to Plain Text تمام کدهای پیوندی نرم‌افزار با مراجع را از بین می‌برد و ارجاعات را به متن ساده تبدیل می‌کند. این کار فقط باید در آخرین لحظه ارسال نسخه نهایی پروپوزال به دانشگاه و روی یک نسخه پشتیبان (Backup) انجام شود، زیرا پس از آن هیچ ارجاع جدیدی به صورت خودکار به لیست مراجع افزوده نخواهد شد.