⏱ زمان مطالعه: 14 دقیقه
جایگاه شبیهسازی سالیدورک در پایاننامههای مهندسی مکانیک و طراحی صنعتی

بسیاری از پژوهشهای دانشگاهی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری نیازمند ارزیابی رفتار فیزیکی سازهها، قطعات مکانیکی یا سامانههای سیالاتی پیش از ساخت نمونه آزمایشگاهی هستند. سالیدورک به عنوان یکی از نرمافزارهای یکپارچه طراحی و تحلیل مهندسی (CAD/CAE)، بستر مناسبی را برای پیادهسازی همزمان مدلسازی هندسی و شبیهسازیهای المان محدود (FEA) فراهم میسازد. در فرایند نگارش پروپوزال یا تدوین فصل چهارم پایاننامه، استناد به نتایج تحلیلی دقیق، شرط اصلی پذیرش نوآوری طرح توسط اساتید راهنما و داوران است.
هنگامی که هدف پژوهش، بهینهسازی توپولوژی، کاهش وزن قطعه تحت بارهای استاتیکی یا ارزیابی خستگی در چرخههای بارگذاری متناوب باشد، شبیهسازی عددی جایگزین آزمونهای پرهزینه تخریبی میشود. تصمیمگیری برای بهرهگیری از ماژولهای شبیهسازی سالیدورک معمولاً بر مبنای پیچیدگی هندسه و نوع پاسخهای مورد انتظار اتخاذ میشود؛ اگر هندسه قطعه دارای جزئیات ساخت دقیق باشد و نیاز به اعمال تغییرات پارامتریک در طول فرایند بهینهسازی وجود داشته باشد، انسجام بخش CAD و Simulation در سالیدورک خطاهای ناشی از تبدیل فرمت فایلها را به صفر میرساند.
به عنوان یک نمونه فرضی، دانشجویی را در نظر بگیرید که بر روی طراحی سیستم تعلیق دو جناقی خودرو مسابقهای فعالیت میکند. هدف این طرح، بررسی تغییر مکانهای جانبی و تنش فون مایسز در بازوی کنترل تحت بارهای ناشی از ترمز شدید است. اشتباه متداول در این مرحله، سادهسازی افراطی نقاط اتصال و حذف انحناهای موضعی (Fillet) به بهانه تسریع زمان حل است که منجر به غفلت از تمرکز تنش واقعی در اطراف بوشها میشود. برای بازبینی عملی، پژوهشگر باید ابتدا مدل هندسی کامل را با تمامی جزئیات بارگذاری بررسی کند و تغییر شکل تئوریک را با فرمولهای مقاومت مصالح در بخشهای متقارن تطبیق دهد تا از صحت پایهای پاسخ اطمینان حاصل شود.
انواع ماژولهای تحلیل در سالیدورک و انتخاب ابزار متناسب با مسئله پژوهشی

محیط شبیهسازی سالیدورک به چند ماژول اصلی تقسیم میشود که شناخت دقیق مرزبندی عملکردی آنها مانع از اتلاف منابع پردازشی و خطای روششناسی در پژوهش میگردد. ماژول شبیهسازی سازهای (SolidWorks Simulation) تحلیلهای خطی و غیرخطی، تنش پسماند، فرکانسهای طبیعی و ارتعاشات تصادفی را پوشش میدهد. ماژول دینامیک و مکانیزمها (SolidWorks Motion) برای محاسبه نیروهای عکسالعمل مفاصل، سرعتها و شتابهای زاویهای در سیستمهای چندجسمی صلب و انعطافپذیر به کار میرود. همچنین ماژول جریان و انتقال حرارت (Flow Simulation) وظیفه حل معادلات ناویر-استوکس را در مسائل دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) بر عهده دارد.
مطلب مرتبط: سفارش پوستر مقاله همایشی
انتخاب نادرست ماژول، فرضیات بنیادین مسئله را برهم میزند. اگر تغییر شکل سازه به قدری بزرگ باشد که ماتریس سختی در هر گام تغییر کند، یا رابطه تنش-کرنش ماده از محدوده تسلیم عبور نماید، استفاده از ماژول استاتیک خطی نتایج غیرواقعی به همراه خواهد داشت. در چنین حالتی پژوهشگر ملزم به فعالسازی محیط تحلیل غیرخطی (Nonlinear Analysis) با تعریف دقیق رفتار پلاستیک ماده است.
| ماژول شبیهسازی | نوع تحلیل و پدیده فیزیکی | خروجیهای کلیدی در پایاننامه | شرط الزام انتخاب |
|---|---|---|---|
| Simulation Linear Static | تنش و کرنش در محدوده الاستیک | تنش فون مایسز، ضریب اطمینان، جابجایی | تغییرشکلهای کوچک، مواد خطی همگن |
| Simulation Nonlinear | پلاستیسیته، تماس پیچیده، تغییرشکل بزرگ | کرنش پلاستیک معادل، بار کمانش پساتسلیم | عبور از نقطه تسلیم، الاستومرها |
| SolidWorks Motion | دینامیک سیستمهای چندجسمی (MBD) | گشتاور موتور، نیروی اینرسی مفاصل | بررسی سینماتیک و سینتیک مکانیزمها |
| Flow Simulation | مکانیک سیالات محاسباتی و حرارت (CFD) | افت فشار، خطوط جریان، توزیع دما | بررسی اندرکنش سیال با دیواره، انتقال حرارت |
فرض کنید هدف، بررسی برخورد یک سپر کامپوزیتی با مانع صلب در سرعت مشخص باشد؛ اجرای این مسئله در محیط استاتیک حتی با اعمال ضریب بار دینامیکی، پدیدههای موج ضربه و اثر نرخ کرنش بر رفتار ماده را ثبت نمیکند. اشتباه رایج، همراستا ندانستن فرضیات شبیهسازی با سرفصلهای مصوب در پروپوزال است. کنترل عملی این فرایند با بازبینی دستی معادلات حاکم بر شبیهساز و بررسی ابعاد بیبعد مانند عدد رینولدز در سیالات یا نسبت تنش به مدول الاستیسیته در سازهها انجام میپذیرد.
الزامات ورودی برای ثبت سفارش شبیهسازی سالیدورک و مستندسازی علمی

پیشبرد فرایند شبیهسازی در بستر پروژههای دانشگاهی مستلزم تعریف دقیق دادههای ورودی بر مبنای مراجع استاندارد است. یک شبیهسازی علمی تنها به اندازه ورودیهای فیزیکی و هندسی خود اعتبار دارد. اطلاعات پایه باید پیش از شروع محاسبات المان محدود تدوین شده و در قالب پارامترهای مشخص دستهبندی شوند تا روند حل عددی در مسیر صحیح قرار گیرد.
- تعیین دقیق خواص مکانیکی شامل مدول یانگ، ضریب پوآسون، چگالی، تنش تسلیم و در صورت لزوم منحنیهای تجربی تنش-کرنش حقیقی ماده.
- مشخصسازی شرایط مرزی و تکیهگاهی نظیر درجات آزادی بسته، اتصالات پیچ و پرچ، شرایط تماس (بدون نفوذ، مقید صلب، یا اصطکاکی).
- تعریف طیف بارهای وارده شامل بارهای نقطهای، گسترده، ممانها، بارهای حرارتی و شتابهای گرانشی یا دوار.
- ارائه مدل سهبعدی بهینهشده بدون تداخلات هندسی، سطوح همپوشان یا لبههای کوتاه غیرضروری که مانع ایجاد مش یکنواخت میشوند.
به عنوان نمونه، در شبیهسازی ایمپلنت دندانی درون استخوان فک، عدم تفکیک خواص استخوان کورتیکال از ترابکولار و اعمال خاصیت ایزوتروپیک به استخوانی که ماهیتاً ناهمسانگرد است، منجر به خطای ساختاری در توزیع تنش میگردد. خطای مرسوم دیگر، عدم ارائه ابعاد و تلورانسهای تماسی است که باعث بازماندن حلکننده از برقراری همگرایی در سطوح تماس تماسی (Contact Iterations) میشود. وارسی عملی شامل اعتبارسنجی یکپارچگی هندسه با ابزار Check Entity در سالیدورک و تطبیق خواص ماده با جداول پایگاه دادههای معتبر نظیر مراجع استاندارد متریال است.
مطلب مرتبط: انجام پایان نامه اقتصاد
مطالعه استقلال از شبکه (Mesh Independence) در شبیهسازیهای سالیدورک
یکی از معیارهای اصلی ارزیابی فصل چهارم پایاننامهها توسط داوران دانشگاهی، اثبات استقلال پاسخها از اندازه شبکه المانبندی است. در تحلیل المان محدود سالیدورک، اندازه، کیفیت و نوع المانها (خطی درجه یک در برابر پارابولیک درجه دو) تأثیر مستقیم بر ماتریس سختی سیستم و خطای درونیابی دارند. المانهای درجه دو به دلیل داشتن گرههای میانی، انحناها و گرادیانهای تنش تند را با دقت بسیار بالاتری نسبت به المانهای درجه یک تقریب میزنند.
مکانیزم استقلال از شبکه بر پایه پالایش تدریجی اندازه مش و رصد تغییرات یک متغیر کلیدی نظیر حداکثر تنش فون مایسز یا افت فشار جریان استوار است. زمانی که کاهش ابعاد المانها به میزان سی تا پنجاه درصد، تغییری کمتر از دو تا سه درصد در پاسخ بحرانی ایجاد کند، استقلال حل از مش اثبات میگردد و شبکه بهینه به دست میآید. استفاده مداوم از ریزترین اندازه مش در کل دامنه بدون منطق مهندسی، موجب افزایش زمان حل و انباشت خطای برش عددی میگردد.
در یک پروژه شبیهسازی فرضی بر روی مخزن تحت فشار دارای نازلهای ورودی، تمرکز تنش در محل تقاطع نازل با پوسته اتفاق میافتد. چنانچه پژوهشگر از مشبندی یکنواخت درشت استفاده کند، مقادیر تنش به شدت دستپایین برآورد خواهد شد؛ در مقابل، مشبندی بیش از حد ریز کل مخزن، حجم پردازش را فراتر از توان رایانه میبرد. راهکار صحیح، بهرهگیری از ابزار Mesh Control در سالیدورک برای ریز کردن موضعی المانها در ناحیه تمرکز تنش است. خطای شایع در اینجا، وجود المانهای با نسبت منظری (Aspect Ratio) بالا و اعوجاج شدید در گوشههاست. کنترل عملی با فعالسازی بررسی نسبت منظری و اطمینان از قرار داشتن نسبتها زیر مقدار ۵ در نواحی بحرانی صورت میپذیرد.
مطلب مرتبط: سفارش شبیه سازی آباکوس
تحلیل استاتیکی، خستگی و کمانش: تفاوتهای محاسباتی و ارزیابی پاسخها
تحلیلهای سازهای بر مبنای فرضیات بارگذاری به دستههای گوناگون تفکیک میشوند. در تحلیل استاتیکی، فرض بر این است که بارها به آرامی و بدون اثر اینرسی اعمال شده و پس از رسیدن به مقدار نهایی ثابت میمانند. با این وجود، بسیاری از قطعات صنعتی به دلیل بارگذاریهای نوسانی و چرخهای، در تنشهایی بسیار پایینتر از حد تسلیم دچار شکست خستگی میشوند؛ بنابراین تکمیل تحلیل استاتیک با تحلیل خستگی (Fatigue Analysis) جهت برآورد عمر کاری و ضریب آسیب سازه، بخش مهمی از پژوهشهای طراحی کاربردی را تشکیل میدهد.
از سوی دیگر، سازههای جدار نازک، ستونها و ورقهای تحت فشار محوری مستعد شکست در اثر کمانش الاستیک هستند، بدون آنکه تنشهای آنها به حد تسلیم ماده رسیده باشد. تحلیل کمانش (Buckling) در سالیدورک ضرایب بار کمانش (BLF) و مودهای شکل تغییر فرم را محاسبه میکند. اگر این ضریب کمتر از یک باشد، سازه تحت بار مفروض پیش از رسیدن به نقطه شکست تنشی فرو خواهد پاشید.
یک بازوی رباتیک سبکوزن را در نظر بگیرید که از پروفیل آلومینیومی توخالی ساخته شده است. تحلیل استاتیک ممکن است ضریب اطمینان استاتیکی ۲.۵ را نشان دهد و این تصور غلط را ایجاد کند که سازه کاملاً ایمن است. با این حال، تحلیل کمانش روی همان هندسه میتواند نشان دهد که ضریب کمانش بحرانی تنها ۰.۸۵ است و بازو تحت فشار محوری دچار ناپایداری الاستیک میشود. اشتباه رایج در نگارش پایاننامه، تکیه صرف به نتایج فون مایسز و نادیده گرفتن شکست بر اثر خستگی یا ناپایداری کمانش است. بررسی عملی نیازمند رسم نمودار S-N ماده در تحلیل خستگی و استخراج حداقل سه مود اول کمانش برای شناسایی محتملترین الگوی ناپایداری است.
شبیهسازی دینامیکی و تحلیل مکانیزمها با ابزار SolidWorks Motion
در پروژههای مرتبط با مکاترونیک، رباتیک و ماشینآلات صنعتی، ارزیابی رفتار قطعات به صورت مجزا کفایت نمیکند، بلکه نیروهای متقابل بین اجزای سیستم ناشی از برهمکنشهای حرکتی باید تحلیل شوند. ماژول SolidWorks Motion به پژوهشگر اجازه میدهد تا رفتار سینماتیکی (بررسی سرعتها و شتابها) و سینتیکی (بررسی نیروها، ممانها و انرژیها) یک مکانیزم کامل را تحت محرکهای دورانی، خطی و میراییهای فیزیکی مدلسازی نماید.
مطلب مرتبط: انجام پایان نامه فناوری اطلاعات
مکانیزم حل این ابزار بر پایه معادلات دیفرانسیل جبری حاکم بر سیستمهای دینامیکی چندجسمی صلب استوار است. خروجی این تحلیل میتواند مستقیماً به عنوان بارگذاری به ماژول تحلیل سازهای منتقل شود؛ این فرایند تحت عنوان Motion-FEA Integration امکان بررسی تنشهای دینامیکی در تکتک فریمهای حرکتی مکانیزم را فراهم میسازد. از این طریق، بحرانیترین زاویه عملکردی دستگاه که در آن بالاترین تنش به پینها یا اتصالات وارد میشود به صورت دقیق شناسایی میگردد.
برای مثال، در طراحی مکانیزم بازوی انتقال قدرت یک پرس مکانیکی، نیروی وارد بر شاتون در طول کورس حرکت به دلیل اینرسی متغیر است. دانشجویی که بارگذاری را صرفاً بر اساس موقعیت نقطه مرگ بالا یا پایین و به شکل استاتیک اعمال کند، خطای قابل توجهی در انتخاب ابعاد شاتون خواهد داشت. اشتباه مهندسی معمول در این بخش، عدم تعریف سختی مناسب برای تماسهای سطحی (3D Contact) و رها کردن درجات آزادی ناخواسته است که به خطای عدم همگرایی ماتریس جرم و ممان اینرسی منتهی میشود. وارسی عملی از طریق سنجش پیوستگی نمودارهای شتاب و انطباق برآیند نیروها با قضایای پایهای پایستگی انرژی انجام میپذیرد.
تحلیل حرارتی و سیالاتی در سالیدورک: چالشهای فیزیک مسئله و همگرایی عددی
ماژول SolidWorks Flow Simulation به عنوان یک ابزار حل حجم محدود (FVM)، جریانهای داخلی و خارجی سیال، انتقال حرارت هدایتی، جابجایی و تابشی را شبیهسازی میکند. در پروژههای دانشگاهی مرتبط با مبدلهای حرارتی، سیستمهای خنککاری تجهیزات الکترونیکی و آیرودینامیک وسایل نقلیه، تنظیم صحیح دامنه محاسباتی (Computational Domain) و شرایط اولیه متغیرهای جریان، اساس رسیدن به یک حل پایدار و قابل استناد است.
مطلب مرتبط: سفارش پروپوزال حقوق
علت اصلی واگرایی یا نوسان بیپایان باقیماندهها (Residuals) در حل عددی سیالات، معمولاً به نامناسب بودن شرایط مرزی ورودی و خروجی یا نامناسب بودن ابعاد المانهای مرزی (Boundary Layer Mesh) در نزدیکی دیوارهها مربوط میشود. برای ثبت دقیق افت فشار و لایه مرزی هیدرودینامیکی، پارامتر بیبعد $y^+$ باید متناسب با مدل آشفتگی (مانند مدل k-epsilon استاندارد سالیدورک) در محدوده استاندارد تنظیم گردد تا توابع دیواره عملکرد صحیحی ارائه دهند.
تصور کنید موضوع شبیهسازی، بررسی عملکرد هیتسینک پرهدار جهت خنککاری یک پردازنده تحت جابجایی طبیعی هوا باشد. اگر دامنه محاسباتی خارجی بیش از حد کوچک انتخاب شود، هوای گرم محبوس شده و سرعت خروجی جریان غیرواقعی خواهد شد؛ از سوی دیگر، بزرگنمایی بیش از حد دامنه، تعداد سلولهای محاسباتی را به طور غیرمنطقی افزایش میدهد. اشتباه رایج دیگر، اعمال شرط مرزی فشار کل در هر دو مقطع ورودی و خروجی است که معادلات را با ابهام مواجه میکند. کنترل عملی با پایش نمودار تغییرات پارامترهای هدف (Goals Convergence) و اطمینان از افقی شدن منحنیها در تکرارهای نهایی پیش از خاتمه محاسبات انجام میشود.
اعتبارسنجی (Validation) نتایج شبیهسازی با مراجع تجربی و مقالات ISI
صرف تولید کانتورهای رنگی تنش یا خطوط جریان، ارزش پژوهشی برای یک پایاننامه یا مقاله علمی ایجاد نمیکند. برای اثبات اعتبار شبیهسازی انجامشده در سالیدورک، مقایسه نتایج عددی با دادههای مستخرج از آزمونهای تجربی معتبر یا مقالات ژورنالهای معتبر ISI ضروری است. این مرحله نشان میدهد که حلکننده عددی با دقت کافی فیزیک مسئله را بازتولید کرده است.
رویکرد سیستماتیک اعتبارسنجی شامل مدلسازی دقیق نمونه آزمایشگاهی ذکر شده در مقاله مرجع با همان شرایط مرزی و خواص مواد است. سپس معیارهای کمی مانند میزان انحراف، تغییر مکان در یک گره مشخص یا توزیع دما در طول یک خط مسیر مقایسه شده و میزان خطای نسبی درصد محاسبه میشود. در داوریهای علمی، خطای زیر ده درصد در مسائل پیچیده تماس یا غیرخطی، و خطای زیر پنج درصد در مسائل خطی استاتیکی و جریانهای آرام به عنوان محدوده قابل قبول شناخته میشود.
مطلب مرتبط: سفارش شبیه سازی انسیس
فرض کنید پژوهشگری در حال مدلسازی تغییر فرم ورق فلزی تحت فرایند کشش عمیق است. چنانچه وی بدون اعتبارسنجی اولیه، تنها نتایج مدل خود را گزارش کند، بررسی اثر اصطکاک و برگشت فنری (Springback) فاقد وجاهت علمی خواهد بود. راهکار صحیح این است که ابتدا یک مقاله مرجع که آزمایش تجربی کشش فنجان را همراه با منحنی نیرو-جابجایی منتشر کرده بازتولید نماید. خطای مهندسی در این قسمت، دستکاری ساختگی شرایط مرزی جهت تطبیق دادن اجباری نتایج با مقاله است. وارسی عملی بر مبنای رسم نمودارهای همپوشان (Overlay Plots) از نتایج عددی سالیدورک و نقاط تجربی مقاله و استخراج ماتریس خطای جذر میانگین مربعات (RMSE) شکل میگیرد.
استخراج خروجیها و مستندسازی فصل چهارم پایاننامه
فصل چهارم پایاننامههای مهندسی مستلزم ارائه منسجم، مستدل و ساختاریافته یافتههای حاصل از شبیهسازی سالیدورک است. برای تبدیل دادههای خام نرمافزاری به محتوای قابل دفاع، استخراج گزینشی دادهها بر مبنای سوالات و فرضیات پژوهش اولویت دارد. داوران دانشگاهی نیازمند مشاهده روند تحلیل منطقی هستند، نه انبوهی از تصاویر بدون تحلیل و مقایسه.
- ارائه کانتورهای کالیبره شده با بازه مقیاس مشخص (Legend Range) به گونهای که تمرکز تنش، جابجایی ماکزیمم و نواحی تغییرفرمیافته به صورت متمایز قابل تفکیک باشند.
- استخراج دادههای عددی در امتداد مسیرهای بحرانی (Plot along path) و انتقال آنها به نرمافزارهای رسم نمودار مهندسی برای مقایسه سناریوهای مختلف.
- توضیح فیزیکی چرایی توزیع مقادیر؛ به عنوان مثال تشریح دلیل ایجاد تنش کششی در بال فوقانی و تنش فشاری در بال تحتانی یک تیر خمشی.
- تدوین جداول مقایسهای میان حالات گوناگون بارگذاری، تغییرات هندسی، یا جایگزینی متریالهای مختلف برای ارزیابی پارامتریک طرح.
در پروژهای فرضی پیرامون بهینهسازی توپولوژی پایه موتور هواپیما، ثبت تصویری از سازه بهینهشده بدون ارائه درصد کاهش وزن و تغییرات ضریب اطمینان در جدولی جامع، ارزش فنی کار را تضعیف میکند. اشکال متداول، قرار دادن خروجیهای با وضوح پایین، عدم تنظیم فونت و واحد در راهنمای رنگها (مانند استفاده از واحدهای غیر استاندارد به جای مگاپاسکال یا میلیمتر)، و فقدان تحلیل فیزیکی پیرامون پدیدهها در متن پایاننامه است. بازبینی عملی مستلزم چک کردن هماهنگی واحدهای کانتورها با متن پایاننامه و انطباق کامل نامگذاری بخشها با نقشههای سهبعدی ارائه شده در فصل سوم است.
مطلب مرتبط: هزینه چاپ مقاله الزویر
پرسشهای متداول در ثبت سفارش شبیهسازی سالیدورک
آیا نتایج شبیهسازی سالیدورک برای چاپ مقاله در ژورنالهای ISI پذیرفته میشود؟
پذیرش نتایج سالیدورک در مقالات علمی معتبر منوط به رعایت اصول علمی مدلسازی عددی است. چنانچه مطالعه استقلال از شبکه به درستی مستند شده، شرایط مرزی واقعبینانه انتخاب شده و اعتبارسنجی با مقالهای معتبر یا دادههای آزمایشگاهی به اثبات رسیده باشد، حلکنندههای سالیدورک اعم از Simulation و Flow Simulation از نظر اعتبارسنجی تئوریک معادل سایر کدهای تجاری المان محدود و حجم محدود ارزیابی میشوند.
برای مدلسازی مواد کامپوزیتی سالیدورک انتخاب بهتری است یا نرمافزارهایی مانند آباکوس؟
سالیدورک دارای ماژول Composite Simulation جهت تحلیل سازههای لایهای (Laminate) بر اساس معیارهای شکست معروفی نظیر تسای-وو (Tsai-Wu) و هشین (Hashin) است و برای قطعات مکانیکی با هندسههای دقیق صنعتی کارایی بالایی دارد. با این حال، اگر پژوهش نیازمند مدلسازی تخریب پیشرونده الیاف، جدایش لایهها با مدل چسبنده (Cohesive Zone Model) یا کدنویسی زیربرنامههای رفتاری اختصاصی ماده باشد، نرمافزارهای تخصصیتر ترجیح داده میشوند.
چگونه از بروز خطای تکینگی تنش (Stress Singularity) در شبیهسازی جلوگیری کنیم؟
تکینگی تنش زمانی رخ میدهد که بار متمرکز به یک نقطه هندسی اعمال شود یا گوشههای تیز نود درجه با شعاع فیلت صفر در مدل وجود داشته باشند؛ در این شرایط، با ریزتر کردن مش، مقدار تنش به سمت بینهایت میل میکند و همگرایی مش حاصل نمیشود. راهکار مقابله با این خطا، گرد کردن لبههای تیز در مدل سهبعدی با ایجاد فیلتهای واقعی و توزیع بار روی یک سطح کوچک به جای اعمال نقطهای است.
فایلهای نهایی تحویلی پس از اتمام شبیهسازی سالیدورک شامل چه مواردی است؟
مستندات کامل یک شبیهسازی شامل فایل سهبعدی پارت یا اسمبلی با ساختار درختی مرتب، فایلهای پایگاه داده تحلیل (.CWA برای سازه یا دایرکتوری دادههای پروژه برای Flow Simulation)، کانتورهای تصویری باکیفیت از توزیع تنش، جابجایی و کرنش، فایلهای داده اکسل حاوی مختصات و مقادیر متغیرها در گرهها یا مسیرها، و گزارش مکتوب شامل متدولوژی، مشبندی و مقایسههای فنی است.


